Năng lực công nghệ, chất lượng nhân lực cùng khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế đang là 3 rào cản chính khiến doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam khó tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, chuyên gia kinh tế và thương mại quốc tế, giảng viên cao cấp tại Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân), đã có cuộc trao đổi với phóng viên Báo Công Thương xung quanh vấn đề này.
Năng lực công nghệ quyết định vị thế trong chuỗi cung ứng
– Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026 – 2035 đặt mục tiêu nâng cao năng lực doanh nghiệp để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo ông, đâu là điểm nghẽn lớn nhất hiện nay?
PGS.TS Nguyễn Thường Lạng: Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay nằm ở năng lực công nghệ, khả năng tự thiết kế sản phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế.
Công nghiệp hỗ trợ là nền tảng của nhiều ngành công nghiệp chủ lực như ô tô, điện tử, hàng không, cơ khí chính xác, thiết bị y tế hay quốc phòng. Nếu công nghiệp hỗ trợ phát triển yếu, rất khó xây dựng một nền công nghiệp mạnh và có tính tự chủ.
Thực tế cho thấy, nhiều tập đoàn nước ngoài đầu tư tại Việt Nam có nhu cầu tìm kiếm nhà cung ứng trong nước nhằm tăng tỷ lệ nội địa hóa và giảm chi phí sản xuất. Tuy nhiên, không ít trường hợp họ vẫn phải lựa chọn nhà cung cấp từ các quốc gia khác do doanh nghiệp Việt Nam chưa đáp ứng được yêu cầu về chất lượng, độ chính xác kỹ thuật và khả năng cung ứng ổn định.
Khoảng cách công nghệ hiện vẫn là rào cản lớn. Đối với các ngành công nghệ cao như hàng không, điện tử chính xác hay thiết bị y tế, yêu cầu về độ chính xác, độ bền, độ an toàn và tính đồng nhất của sản phẩm rất khắt khe.
Khó khăn trong việc nâng cấp năng lực
– Theo ông, điều gì khiến doanh nghiệp Việt Nam khó nâng cấp năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu?
PGS.TS Nguyễn Thường Lạng: Nhiều người thường cho rằng, rào cản lớn nhất là vốn, nhưng theo tôi, yếu tố cốt lõi vẫn là công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực. Việt Nam có lực lượng lao động dồi dào, song công nghiệp hỗ trợ công nghệ cao đòi hỏi đội ngũ kỹ sư, chuyên gia được đào tạo bài bản theo chuẩn quốc tế.
Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026 – 2035 đặt mục tiêu nâng cao năng lực doanh nghiệp Việt để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Ảnh minh họa
Bên cạnh đó, chúng ta còn thiếu đội ngũ chuyên gia đầu ngành trong các lĩnh vực công nghệ lõi để đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình đổi mới công nghệ và nâng cấp năng lực sản xuất.
Thêm vào đó, sự liên kết giữa các doanh nghiệp chưa thực sự chặt chẽ, chưa hình thành được hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ đủ mạnh để các doanh nghiệp có thể hỗ trợ và bổ trợ cho nhau trong chuỗi sản xuất.
Áp lực cạnh tranh từ các quốc gia như Trung Quốc hay Ấn Độ đang là một thách thức lớn cho doanh nghiệp Việt Nam.
Cơ hội cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ
– Theo ông, công nghiệp hỗ trợ Việt Nam hiện có những cơ hội nào để bứt phá?
PGS.TS Nguyễn Thường Lạng: Tôi cho rằng, bức tranh công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam không hoàn toàn là gam màu tối. Sau gần 20 năm hội nhập sâu rộng, đặc biệt từ khi gia nhập WTO, năng lực sản xuất của doanh nghiệp trong nước đã có những bước tiến đáng kể.
Đáng chú ý, nhu cầu thị trường đang hiện hữu rất rõ. Nhiều doanh nghiệp FDI vẫn mong muốn tìm kiếm nhà cung ứng tại Việt Nam nhưng chưa tìm được đối tác phù hợp.
Thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ mới
– Theo ông, Việt Nam cần làm gì để hình thành thế hệ doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có khả năng cạnh tranh quốc tế?
PGS.TS Nguyễn Thường Lạng: Cần xây dựng hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ theo hướng liên kết chặt chẽ giữa các doanh nghiệp, cùng học hỏi, hợp tác và nâng cấp năng lực.
Nếu triển khai đồng bộ các giải pháp về công nghệ, nguồn nhân lực, liên kết doanh nghiệp và chính sách hỗ trợ, Việt Nam hoàn toàn có thể tạo ra bước chuyển căn bản trong phát triển công nghiệp hỗ trợ, hướng tới một thế hệ doanh nghiệp mới có khả năng cạnh tranh ở những lĩnh vực công nghệ cao và công nghệ lõi.
PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, chuyên gia kinh tế và thương mại quốc tế, giảng viên cao cấp Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân). Ảnh: N.H
Phế Liệu Uy Tín – phelieuuytin.vn chuyên thu mua phế liệu tận nơi tại khu vực TP.HCM và các tỉnh lân cận, hỗ trợ khảo sát, định giá, bốc xếp và vận chuyển. Chúng tôi cam kết cân đúng, cân đủ, báo giá minh bạch và thanh toán nhanh theo thỏa thuận. Liên hệ Hotline: 0901846363.
